Thuis in uw branche

Samen Beter: tussenstand van de kwaliteitsnulmeting

Interview met Willem van Wijngaarden, voorzitter SRA-Reviewcommissie

  • Publicatiedatum: 01-04-2015

Op basis van de resultaten van het AFM-themaonderzoek onder twintig SRA-kantoren besloot het SRA-bestuur in december 2013 een verplicht kwaliteitsverbeterprogramma te starten, onder de noemer Samen Beter. Elk SRA-kantoor met een niet-OOB-vergunning dat nog niet getoetst is volgens de AFM-methodiek, wordt aan een verplicht dossieronderzoek onderworpen.

De SRA-Reviewcommissie kreeg de opdracht Samen Beter uit te voeren. Een speciaal daartoe toegericht mentorenteam werd samengesteld. Deze mentoren voeren geen reguliere reviews uit en hebben tijdens de AFM-themaonderzoeken meegelopen of zijn uitvoerig gebriefd over de methodiek. Dossieronderzoek vindt plaats volgens AFM-themaonderzoek, evenals terugkoppeling en opvolging. Vanaf april 2014 is gestart met planning en uitvoering. Willem van Wijngaarden, voorzitter van de Reviewcommissie, doet verslag van de tussenstand na één jaar.

Schepje bovenop doen

Willem van Wijngaarden''Inmiddels is bij tweederde van de SRA-kantoren met een Wta-vergunning de nulmeting verricht'', vertelt Van Wijngaarden. ''De resultaten laten geen wezenlijk ander beeld zien dan het themaonderzoek van de AFM in 2013. Ongeveer 20% van de onderzochte dossiers is gekwalificeerd als een voldoende dossier. Ook daar zijn vaak nogal wel kritische bevindingen, maar die zijn niet van dien aard dat het 'ernstige tekortkomingen' zijn. Bij eenderde van de kantoren worden dossiers aangetroffen in de categorie 3 waarbij basale controletechnieken niet of verkeerd zijn toegepast.''

''Gelukkig scoort slechts 4% van de dossiers een categorie 4; dat betekent dat er eigenlijk niet veel meer werk is verricht dan bij een samenstellingsopdracht. De score in categorie 2 – daarbij constateren we ernstige tekortkomingen – vormt het overgrote deel van de onderzochte kantoren en dossiers. Hierin vinden we iets meer dan 40% van de kantoren terug. Jammer, maar niet verontrustend. De in deze categorie gekwalificeerde kantoren kunnen veelal een voldoende niveau bereiken, door er een schepje bovenop te doen.''

Relatief vaker een 1 of 2

''In de loop van het proces van de nulmeting vanaf zomer 2014 tot begin 2015, constateren wij een verbetering in de kwalificaties. De kwalificatie in de categorieën schuift op naar een hogere indeling; dus relatief vaker een 1 of een 2. De reden hiervan zou kunnen liggen in een betere voorbereiding door de kantoren en de lering die zo langzamerhand is getrokken uit alle publiciteit door de AFM en door onze eerste resultaten van de nulmeting. We hebben het laatste jaar natuurlijk veel naar buiten gebracht over veel voorkomende omissies en fouten. Fouten en omissies die reeds eerder zijn geduid. Het gaat dan toch voornamelijk om de thema’s als controle van opbrengstverantwoording, IT in de controle en balanspositie van onderhanden projecten.''

Oorzaken van de kritische bevindingen liggen in:

  • Te weinig kennis bij het controleteam van regelgeving (COS) en de manier van onderbouwen van getrokken conclusies
  • Te vaak nog worden de controlewerkzaamheden gestaakt zonder verder door te vragen op geconstateerde omissies
  • Onvoldoende vastlegging van motiveringen van deelwaarnemingen zowel systeemgericht als gegevensgericht
  • Te weinig aandacht voor de IT-omgeving bij de klant; meestal gecombineerd met te weinig kennis van de manier waarop de controle moet worden ingestoken, ook al wordt output-gericht gecontroleerd.

Serieus verbeteren

Van Wijngaarden vervolgt: ''Inmiddels zijn er veel verbeterplannen die de kantoren moeten aanleveren, binnengekomen bij de Reviewcommissie. Deze plannen beoordelen we kritisch op de wijze waarop kantoren omgaan met de gerapporteerde bevindingen. In het algemeen kunnen we stellen dat serieuze verbeteracties worden ingezet. Toch zijn er nog enkele kantoren die de ernst van de bevindingen niet helemaal erkennen en zich ervan afmaken met algemene opmerkingen in de trant van 'daar wordt volgend jaar beter over nagedacht' of 'vinden dat wij reeds veel controlewerkzaamheden hebben verricht'. Dergelijke verbeterplannen worden niet geaccepteerd en we vragen dan ook nadere informatie op.''

Reuring in het vak

''Ik constateer dat Samen Beter en de nulmeting veel discussie op gang brengen. Kantoren berusten niet eenvoudig in een indeling in een lagere categorie dan 1. Naar schatting 30% van de accountants heeft moeite met de indeling in een naar eigen inschatting te lage categorie. Op de eerste plaats betekent dit dat kantoren zich sterk bewust zijn van de consequenties van een onvoldoende. Tevens voelen accountants zich geraakt in hun beroepseer. Ik ben ervan overtuigd dat het merendeel van de SRA-accountants de afgelopen jaren bewust met kwaliteitsverbeteringen is bezig geweest. Het nu nog niet aan de norm voldoen betekent dan een teleurstelling, dat begrijp ik goed.''

''Het is echter een geweldige beleving om midden in al die discussies over 'ernstige tekortkomingen' en 'basale controletechnieken' te staan. Dit betekent reuring in het vak. Dat is goed. Accountants voeren niet klakkeloos een trucje uit of werken een checklist af, maar denken bewust na over de aangetroffen controlebevindingen. Dat dit tot discussie leidt over de diepgang van de controle 'moet ik dan nog verder doorvragen?' en 'waar eindigt controle en wat mag accountant aannemen?', is logisch. De grenzen van nut en noodzaak van een controle moeten worden opgezocht. Al met al is er nog wel veel werk in uitvoering.''

177 Dossiers onderzocht

Categorie   AFM-Themaonderzoek
1 37 = 21% 19%
2 79 = 45% 36%
3 55 = 31% 36%
4 6 = 3% 9%

Vragen?

Voor vragen over Samen Beter en de nulmeting kunt u contact opnemen met dossiermentoring@sra.nl.

SRA.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Cookies accepteren