Pieken mag, omvallen niet

Ik werk inmiddels ruim acht jaar in de controlepraktijk en dacht eerlijk gezegd dat ik daar best handig in was geworden. Totdat ik vorig jaar zelf tijdelijk uitviel door stressklachten. Opvallend genoeg gebeurde dat niet midden in de grootste hectiek, maar juist daarna. Toen de druk wegviel, merkte ik pas hoe lang ik over mijn grens was gegaan. Ik had te lang te hard gewerkt en te weinig aandacht gehad voor mijn gezondheid. Dat was voor mij een reality check. Niet alleen persoonlijk, maar ook professioneel. Want dit gaat niet alleen over individuele belastbaarheid, maar ook over hoe we ons vak organiseren en over hoe we het beroep aantrekkelijk kunnen houden voor de toekomst.

En precies daar zit iets belangrijks. De controlepraktijk heeft nog te vaak het imago van veel druk, lange dagen en weinig ruimte. Tegelijkertijd willen we nieuwe mensen aantrekken en behouden. Zeker jonge professionals kijken steeds bewuster naar hun werk: ze zoeken inhoud en ontwikkeling, maar zeker ook duurzaamheid en balans. Als werkdruk en piekbelasting een dominant verhaal blijven, haken mensen af. En laten we eerlijk zijn: dat kunnen we ons simpelweg niet permitteren.

Binnen het SRA Young Board is de aantrekkelijkheid van het beroep daarom een belangrijk thema. We willen niet alleen signaleren wat beter kan, maar ook laten zien wat al werkt en het gesprek aanwakkeren. Daarom hebben we bij elkaar nagevraagd hoe kantoren in de praktijk omgaan met werkdruk en met het op tijd herkennen van signalen dat het te veel wordt.

Daar kwamen herkenbare voorbeelden uit. Op sommige kantoren gebeurt het informeel: een partner die een paar keer per jaar even binnenloopt om te peilen hoe het gaat of een collega die tussendoor zelf incheckt. Andere kantoren pakken het structureler aan, met wekelijkse planningschecks die één iemand bewaakt. Of met maandelijkse teamsessies over capaciteit en haalbaarheid, met ruimte om te zeggen: 'dit redden we niet'. Soms zit het ergens daartussenin. Geen strak systeem, maar wel regelmatig aandacht voor planning en belasting. De vorm verschilt, maar de kern is steeds hetzelfde: je moet het gesprek organiseren voordat iemand vastloopt.

Wat mij daarbij opvalt: veel goede initiatieven hangen nog af van cultuur, van een betrokken leidinggevende of van hoe mondig iemand zelf is. En dat maakt het kwetsbaar. Want als je onder druk staat, trek je lang niet altijd op tijd aan de bel. Je wilt door. Je wilt leveren. Je wilt niemand teleurstellen. Terwijl de signalen er vaak al zijn: slechter slapen, minder energie, sneller geïrriteerd zijn, niet echt meer opladen.

Daarom gaat werk-privébalans voor mij over meer dan slim plannen. Het gaat over totale belastbaarheid, op het werk en daarbuiten. Over pieken en herstellen. En vooral: over eerder signaleren, zodat je niet pas ingrijpt als het eigenlijk al te laat is.

Daarvoor hoef je niet meteen met grote programma's of dure trajecten te komen. Het begint klein. Door vaker met elkaar het gesprek te voeren, niet alleen in een functioneringsgesprek twee keer per jaar, maar juist tussendoor. Door in piekweken als team eerlijk te bespreken wat haalbaar is en wat niet. Door als leidinggevende zichtbaar te maken dat grenzen aangeven en hersteltijd nemen normaal is. Sterker nog: dat het professioneel is.

Daarom, namens het SRA Young Board, deze oproep:

• Maak werkdruk en belastbaarheid bespreekbaar, juist vóórdat de echte druk begint.
• Check vaker bij elkaar in. Ook een simpele vraag als ''Hoe gaat het nu echt?'' helpt.
• Normaliseer grenzen. Grenzen aangeven is geen zwakte, maar onderdeel van goed vakmanschap. Een gezonde professional levert uiteindelijk betere kwaliteit.

Als we willen dat de controlepraktijk aantrekkelijk blijft, moeten we het eerlijke verhaal vertellen. Ja, soms moet je pieken. Maar duurzame inzetbaarheid vraagt ook om herstel, aandacht en een cultuur waarin je op tijd aan de bel kunt trekken. Want de toekomst van ons vak wordt niet alleen bepaald door kwaliteit en kennis, maar ook door hoe we het werk organiseren.

Marco Hulsen
SRA Young Board