Waarom klanten jou nodig hebben bij ESG

Toen de CSRD voor 80% van tafel ging, slaakten veel bedrijven een zucht van verlichting; toch geen verplichte duurzaamheidrapportages. Maar dat betekent niet dat er geen uitdagingen meer zijn op het gebied van milieu (environmental), sociale aspecten en governance (ESG).

Waar krijgt jouw mkb-klant mee te maken?

Tijdens de bijeenkomst van het SRA Platform Duurzaam Ondernemen op 12 oktober 2026 blijkt dat alle deelnemers het zien: ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (mkb) hebben steeds meer te maken met wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid, klimaat en energie. Denk aan de vrachtwagenheffing, de Europese verpakkingsverordening (PPWR) en eisen rond energieverbruik en CO2-uitstoot. Daarbovenop komen de gevolgen van klimaatverandering, zoals stilvallend binnenvaarttransport door lage waterstanden, of tegenvallende oogsten. Ook stijgende grondstof- en energieprijzen raken mkb-ondernemers vaak fors. Deze ontwikkelingen brengen nieuwe risico’s en kansen met zich mee, en hebben daarmee directe impact op de toekomst van de onderneming.

Joke Rigter, voorzitter van het SRA Platform Duurzaam Ondernemen: "Wat doen we met deze ESG-zorgen als mkb-accountants? Hier liggen kansen. De ondernemers kijken naar de accountant als een betrouwbare partner. Als trusted advisor, bewaker van datakwaliteit, als duider van risico’s. We kunnen veel meer doen dan het samenstellen van de jaarrekening of de controle van de financiële cijfers. Maar dan moeten we die rol wel pakken, voordat iemand anders het doet."

Hoe doe je dat concreet? En wat hebben we klanten dan te bieden? Daarover ging de bijeenkomst van het SRA Platform Duurzaam ondernemen op 12 oktober.

ESG biedt nieuwe kansen voor accountant

Toen de CSRD-wetgeving werd voorbereid, breidden veel kantoren hun dienstverlening uit. Bij het afzwakken van de wet, werd deze capaciteit snel afgebouwd. Dat lijkt voorbarig. Hoewel er voor de meeste bedrijven geen CSRD-rapportage meer nodig is, blijven de ESG-uitdagingen voor ondernemers zeer reëel. De strategische en financiële risico’s en kansen van ESG zijn nog steeds onderdeel van hun dagelijkse praktijk, en dat wordt alleen maar meer. Carol de Wit, co-voorzitter van de werkgroep bouw en transport binnen het SRA Platform Duurzaam Ondernemen: "Ondernemers betalen ons niet alleen om achteraf cijfers te verwerken en een jaarrekening op te stellen. Ze verwachten ook dat we vooruitkijken, meedenken en hen helpen om de juiste keuzes te maken."

In veel gevallen komt daar vervolgens extra werk uit voort, op het gebied van strategie, rapportage of assurance. Zo wordt ESG onderdeel van de normale dienstverlening van kantoren. "Dan moet je wel eerst het gesprek durven aangaan,” vervolgt De Wit, “en voor veel collega’s is dat spannend, omdat het onderwerp buiten onze comfortzone ligt. Maar we hoeven echt niet overal zelf het antwoord op te hebben. We moeten wél weten wat er speelt, de juiste vragen stellen en ondernemers tijdig wijzen op ontwikkelingen en risico’s die hun bedrijf kunnen raken."

Doe je dat, dan levert het veel op, vertelt Roy Langeler, lid van de werkgroep bouw en transport: "We vragen klanten altijd naar ESG-aspecten die relevant voor ze zijn. We zien dit als een zorgplicht. Klanten vinden dat heel positief, ze merken dat we betrokken zijn bij hun onderneming en dat we met ze meedenken over hun toekomst. Bovendien kunnen ESG-aspecten ook gewoon risico’s inhouden die van belang zijn in de jaarrekening."

Inbedden in het primaire proces

Binnen het SRA Platform Duurzaam Ondernemen bespreken we de rol van de mkb-accountant rondom ESG. We ontwikkelen ook nieuwe ESG- tools voor SRA-leden (zie kader). Dat doen we vaak in samenwerking met andere partijen, zoals de NBA of brancheorganisaties. Derek Groot, co-voorzitter van de werkgroep strategie: "Alle benodigde instrumenten zijn er, het is nu zaak om ESG in te bedden in ons primaire proces. Dus agenderen als onderwerp bij de bespreking van de jaarrekening, jezelf goed voorbereiden (de SRA Urgentietijdlijn is daar handig bij), het gesprek voeren, vastleggen en opvolgen. En betrek gerust een collega erbij, zoals een ESG-adviseur of fiscalist."

Wat het oplevert: extra diensten, extra omzet

Dat doen we allemaal niet uit hobbyisme. ESG is voor de accountant óók gewoon werk, extra omzet, nieuwe business. En die is nodig.

In samenstelpraktijk bijvoorbeeld, wordt verwacht dat AI de komende jaren een flink deel van de business gaat overnemen. Danniek Tuinstra, co-voorzitter van de samenstelwerkgroep: "Met AI zijn veel rapporten ook te maken. Maar juist dán is regie op dataverzameling en datakwaliteit van groot belang. Daar ligt een belangrijke kans voor de accountant."

De rol van trusted advisor wordt belangrijker. Er spelen zo veel dingen tegelijk, dat het voor een ondernemer vaak lastig te overzien is. Die is immers vooral bezig met zijn dagelijkse bedrijfsvoering. Als jij degene bent die wél dat langetermijnperspectief meebrengt, dien je daarmee je klant. Je signaleert samen kansen, risico’s en kunt tijdig maatregelen nemen.

In assurance wordt ESG ook gewoon een onderdeel van de risicoanalyse. ESG-risico’s zijn soms keihard. Denk bijvoorbeeld aan het niet betalen van een verpakkingsheffing, het niet voldoen aan verplichte energierapportages of het doen van een claim die niet houdbaar is onder de greenwashing directive. Het kan leiden tot naheffingen, boetes en reputatieschade. Daar kun jij je klant voor behoeden, als je voldoende op de hoogte bent.

Subsidies en financiering zijn een andere ingang. Voor veel duurzame initiatieven is geld beschikbaar, maar met forse eisen. Ook duurzame financiering vraagt om een degelijk dossier. De RVO heeft hier goede informatie over. Ben jij de partij die je klant helpt om zijn aanvraag waterdicht te maken?

ESG is relevant binnen alle dienstverlening van de mkb-accountant en biedt kansen om producten en diensten te verbreden. Het doel blijft: jouw klant helpen om risico’s te beperken en rendement te verhogen. Wim Nienhuis, voorzitter van de assurance werkgroep: "Onze stip op de horizon is dat in 2030 ESG onlosmakelijk verbonden is met de jaarrekening (zowel samenstel als controle daarvan), duurzaamheidsrapportages, strategisch advies en daarmee de klantrelatie."

Dit kun jij vandaag doen om je klant te bedienen op ESG

Daar kun je vandaag mee beginnen. Stap één is: ga het gesprek aan met je klant. Gebruik bij de voorbereiding in ieder geval de SRA Urgentietijdlijn. Die geeft een duidelijk overzicht van wat er voor jouw klant relevant kan zijn. Je klant kijkt naar jou als betrouwbare sparringpartner; je bent in de unieke positie om klanten te adviseren en te begeleiden bij hun ESG-uitdagingen. Daarvoor moet je weten wat er speelt en het lef hebben om dat op de agenda te zetten. Het begint met het gesprek, de rest volgt daarna. Zo draag je bij aan de continuïteit en het succes van klanten – en van je eigen kantoor.