Horizontaal toezicht in collegezaal: een les in vertrouwen en transparantie

Tijdens het college werd de relatie tussen Belastingdienst, bedrijven en fiscaal dienstverleners belicht. De gastdocenten vertelden over HT en nadien werden enkele studenten bevraagd of het college hun kijk op HT had gewijzigd.

"Horizontaal toezicht is geen wet, maar een manier van werken. HT speelt een steeds grotere rol in de fiscale praktijk." Dat zegt Arthur van Houts, werkzaam bij De Wert accountants & belastingadviseurs en lid van de fiscale commissie bij koepelorganisatie SRA. Hij gaf namens SRA een presentatie tijdens het gastcollege, samen met Paul Gorissen van de Belastingdienst.

Paul is coördinator HT Belastingdienst MKB Eindhoven en lid van het Kenniscentrum FD. Voor hem was juist die interactie met studenten van grote waarde: "Dit gastcollege is voor mij een mini-klantreis HT door de open gesprekken met de deelnemende studenten. Hun verfrissende onbevooroordeelde blik op het instrument HT zorgt voor input om bijvoorbeeld misverstanden weg te nemen en de kwaliteit in de aangifteketen te verbeteren."

Waarom SRA meedoet

Voor SRA is deelname aan dit soort colleges geen toeval. Arthur legt uit: "We willen de kennis die SRA-kantoren hebben, laten zien aan de opleidingsinstituten. En natuurlijk ook om het werk op de SRA-kantoren te promoten. Daarnaast willen we de bekendheid van de wat kleinere accountantskantoren vergroten. Die kantoren bieden namelijk leuke en leerzame werkplekken."

HT als kwaliteitsstandaard

HT is volgens Arthur veel meer dan een project: "Het is waardevol en belangrijk. Ik durf te zeggen dat SRA kartrekker is van het HT-gebeuren in fiscaaldienstverlenersland. We zijn er al lang mee bezig en namen ook het voortouw bij de doorontwikkeling. Onze kwaliteitsstandaard is van een dusdanig niveau dat HT ingebakken zit in onze werkprocessen. HT-kwaliteit zit in ons DNA en houding."

Manier van denken

HT begint volgens Arthur al op school: "Het is een manier van denken als fiscaal dienstverlener of als bedrijf: hoe compliant wil je acteren in de maatschappij waarin je werkt en leeft? Dat is ook waar HT over gaat." Die aanpak levert voordelen op, zegt Arthur. "We willen geen verrassingen, we willen weten waaraan we toe zijn. Dan kunnen we beter plannen en hebben we fiscale rust, zoals een student het mooi verwoordde. Aan de voorkant afstemmen maakt het werk voor de fiscaal dienstverlener makkelijker: snel contact met de Belastingdienst, minder geschillen en ook voor de klant gaat het sneller."

Buitenbeentje in opleiding

Arthur kijkt met plezier terug op het gastcollege: "Het was leuk, omdat HT een beetje een buitenbeentje is in de opleiding. HT is geen wet, maar een manier van werken en omgaan met elkaar. Dat maakt dat er meer interpretatie en gedachtegangen over zijn. Een wet uitleggen aan studenten is echt iets anders dan over HT vertellen." Opvallend vond hij het niveau van de voorbereide verslagen over HT van de studenten: "Dat was beter dan in voorgaande bijeenkomsten. Waarschijnlijk kwam dat door de opdracht om bij het kantoor waar ze stageliepen medewerkers uitgebreid te interviewen over HT."

Arthur en Paul gaven hun visie, maar hoe hebben de studenten het gastcollege ervaren? Enkele derdejaars werden geïnterviewd over hun indrukken en inzichten.

Yassine: "Vertrouwen is mooi, maar niet blindelings"

"Ik was niet bekend met horizontaal toezicht totdat de school ermee kwam", zegt Yassine Kandil (21). "Nu zie ik de positieve, maar ook de negatieve kanten ervan. Je kunt er je voordelen uithalen, maar je moet alert blijven. Dat geldt voor alle drie de partijen: de Belastingdienst, de fiscaal dienstverlener en de klant."

Volgens Yassine draait HT om samenwerking op basis van vertrouwen, maar dat roept ook vragen op: "Hoe bouw je vertrouwen op? Blindelings vertrouwen wekt argwaan. HT is niet heel oud, maar ook niet nieuw. Het is toepasbaar en het kan lukken." Hij ziet vooral voordelen voor ondernemers: "Ik denk dat HT geen risico inhoudt voor de ondernemer. Sterker nog: voor de ondernemer is het juist gunstig, bijvoorbeeld door het vooroverleg met de inspecteur."

Wat hem vooral bijblijft: "Door HT heb ik een beter beeld gekregen van de Belastingdienst: het gaat niet alleen maar om innen en uitvoeren van wetten en regels. Dat heeft mijn vertrouwen in de dienst vergroot. De nadruk ligt nog altijd op integriteit en vertrouwen."

Femke en Bianca: "Meerwaarde, mits goed ingezet"

Bianca Janssen (20) vertelt: "Vooraf had ik geen beeld bij horizontaal toezicht. Door de aandacht die het nu krijgt, is het wat duidelijker geworden, al weet ik nog niet precies in welke gevallen HT kan helpen." Femke van Velthoven (19) vult aan: "Bij het accountantskantoor waar ik stageliep zou het theoretisch gezien fijn zijn en goed kunnen werken, maar in de praktijk was het beeld van HT negatief. Ik mocht bijvoorbeeld een aangifte onder HT behandelen en het duurde best lang voordat ik antwoord kreeg op vragen van de Belastingdienst." Over de relatie met de Belastingdienst zegt Bianca: "Je kunt beter een goede samenwerking hebben dan dat je elkaar tegenwerkt."

Beide studenten zien potentie, maar ook uitdagingen: "HT kan een meerwaarde hebben, mits het goed wordt ingezet", zegt Femke. Bianca voegt toe: "Misschien, als de voordelen duidelijker worden, kan HT handig zijn." Volgens hen bestaan er nog misverstanden rond HT, maar die zijn door het gastcollege deels weggenomen: "We hebben nu een duidelijker beeld van de voordelen van HT."